Hoe luchthavens birdstrikes voorkomen met vogelwering
Een vogel en een vliegtuig. Het is een combinatie die je liever niet tegenkomt, zeker niet als je boven de grond zweeft.
Dit fenomeen heet een birdstrike, oftewel een aanvaring met een vogel. Het klinkt misschien als een zeldzaam ongeluk, maar het gebeurt vaker dan je denkt.
Luchthavens over de hele wereld, en dus ook die in Nederland, zetten alles op alles om deze botsingen te voorkomen. Ze gebruiken slimme en soms verrassende methoden voor vogelwering. Ben je benieuwd hoe ze dat precies doen? In dit artikel lees je hoe luchthavens birdstrikes voorkomen en wat er achter de schermen gebeurt om iedere vlucht veilig te houden.
Waarom is vogelwering zo belangrijk?
Stel je voor: je zit in een vliegtuig dat met honderden kilometers per uur over de startbaan raast. Op dat moment komt er een groep ganzen opzetten.
Een botsing lijkt onvermijdelijk. Een birdstrike kan ernstige schade veroorzaken, niet alleen aan de vogel, maar ook aan het vliegtuig. De motoren kunnen beschadigd raken of de cockpitruit kan breken.
Hoewel de meeste aanvaringen gelukkig goed aflopen, is het risico te groot om te negeren.
Daarom investeren luchthavens veel tijd en geld in vogelwering. Het doel is simpel: vogels en vliegtuigen zoveel mogelijk uit de buurt van elkaar houden.
Hoe herkennen luchthavens risico’s op vogels?
Voordat luchthavens actie ondernemen, moeten ze weten waar de vogels zich bevinden. Dit doen ze door middel van监视 en tellingen.
Medewerkers van de luchthaven houden bij welke vogelsoorten in de buurt zijn en waar ze foerageren of rusten. Ze kijken naar seizoenspatronen, want trekvogels komen bijvoorbeeld in het voorjaar en najaar in grote aantallen voor. Ook het weer speelt een rol: vogels zoeken bij wind of regen graag beschutte plekken op, zoals de start- en landingsbanen. Door deze gegevens te analyseren, kunnen luchthavens inschatten waar het risico op een birdstrike het grootst is en kunnen ze gericht maatregelen nemen.
Visuele afschrikking: de kracht van beelden en licht
Een van de oudste en meest effectieve methoden voor vogelwering is visuele afschrikking. Dit houdt in dat vogels worden afgeschrikt door dingen die er eng uitzien.
Een klassieker is de roofvogelballon. Dit is een opgeblazen schaduw van een valk of havik die beweegt in de wind. Vogels herkennen dit als een roofdier en blijven uit de buurt.
Ook worden er soms nep-roofvogels op de startbaan geplaatst. Naast schaduwen gebruiken luchthavens ook licht.
Vooral in de schemering of 's nachts kunnen felle stroboscooplichten of laserstralen vogels verstoren. De lichtflitsen zorgen ervoor dat vogels niet kunnen wennen aan de omgeving en dus niet blijven plakken. Dit is vooral handig op plekken waar vogels graag samenkomen, zoals grasvelden naast de banen.
Luide geluiden en andere geluidsmethoden
Vogels zijn niet alleen gevoelig voor beeld, maar ook voor geluid. Daarom gebruiken luchthavens ook geluidsmiddelen.
Denk aan knalapparaten die harde knallen produceren, of geluidsinstallaties die roofvogelgeluiden afspelen. De vogels schrikken van het lawaai en vliegen weg. Dit werkt goed om vogels te verjagen zonder ze fysiek pijn te doen. Het is een humane manier van vogelwering, want het doel is afschrikken, niet doden.
Een andere slimme truc is het afspelen van alarmroepen van vogels. Vogels reageren sterk op geluiden van soortgenoten die gevaar signaleren.
Door deze roepen af te spelen, waarschuwen luchthavens andere vogels dat het gebied niet veilig is.
Dit is een effectieve manier om groepen vogels te verjagen zonder dat er schadelijke stoffen aan te pas komen.
Biologische methoden: natuurlijke vijanden inzetten
Wist je dat luchthavens soms roofdieren inzetten om vogels te verjagen? Dit heet biologische vogelwering.
Een bekend voorbeeld is het inzetten van valken of arenden. Deze roofvogels jagen op kleinere vogels, zoals ganzen of meeuwen.
Door ze regelmatig over de luchthaven te laten vliegen, creëren ze een natuurlijke angstreactie bij de andere vogels. Ze weten dat er gevaar is en blijven liever weg. Naast roofvogels worden er ook honden gebruikt.
Getrainde honden, zoals Border Collies, worden ingezet om vogels op te sporen en weg te jagen. De honden lopen langs de startbanen en jagen de vogels op.
De vogels associëren de honden met gevaar en vliegen snel weg. Dit is een effectieve methode, vooral voor ganzen en eenden die graag op grasvelden rond de banen verblijven. Het voordeel van honden is dat ze snel kunnen bewegen en vogels op verschillende plekken verjagen.
Habitatbeheer: de omgeving aanpassen
Een van de meest duurzame manieren van vogelwering is het aanpassen van de omgeving. Dit heet habitatbeheer. Het idee is simpel: als de omgeving niet aantrekkelijk is voor vogels, komen ze er niet.
Luchthavens zorgen ervoor dat er geen voedselbronnen zijn, zoals open vuilnisbakken of resten eten.
Ze maaien gras regelmatig en voorkomen dat er waterplassen ontstaan waar vogels kunnen drinken. Ook worden er planten gekozen die vogels niet aantrekkelijk vinden. Sommige planten produceren bessen of zaden die vogels lokken, dus die worden vermeden.
In plaats daarvan kiezen luchthavens voor grassoorten die niet snel groeien en weinig insecten aantrekken. Want als er minder insecten zijn, zijn er ook minder vogels die daarop jagen.
Technologische innovaties: lasers en drones
De technologie staat niet stil, en dat geldt ook voor vogelwering. Een moderne methode is het gebruik van lasers.
Laserstralen kunnen over de startbaan worden gericht om vogels te verstoren. Vooral 's nachts werkt dit goed, omdat vogels gevoelig zijn voor licht.
De lasers zijn veilig voor vogels en mensen, want ze zijn zo afgesteld dat ze geen schade veroorzaken. Een andere innovatie is het gebruik van drones. Drones kunnen worden ingezet om vogels te verjagen vanaf de lucht.
Ze kunnen roofvogelgeluiden afspelen of bewegingen maken die vogels afschrikken. Dit is vooral handig op moeilijk bereikbare plekken, zoals waterpartijen of hoge gebouwen.
Samenwerking en regelgeving
Vogelwering op luchthavens is geen eenvoudige taak. Het vereist samenwerking tussen verschillende partijen, zoals luchthavenbeheerders, luchtvaartmaatschappijen en vogelwachters.
Ook zijn er regels en richtlijnen vanuit de overheid. In Nederland wordt het luchtruim beheerd door instanties die luchtverkeersleiding boven Nederland uitleggen, terwijl luchthavens worden gecontroleerd door de Inspectie Leefomgeving en Transport.
Zij zorgen ervoor dat de maatregelen voldoen aan de wetgeving voor dierenwelzijn en veiligheid. Door deze samenwerking kunnen luchthavens hun vogelwering continu verbeteren. Ze delen kennis en ervaringen met andere luchthavens, zodat iedereen kan leren van wat wel en niet werkt, zoals bij de unieke ligging van de Polderbaan.
Hoe effectief zijn deze maatregelen?
De maatregelen die luchthavens nemen, zijn over het algemeen zeer effectief. Uit onderzoek blijkt dat birdstrikes sinds de invoering van deze methoden zijn verminderd.
Natuurlijk is geen enkele methode 100% waterdicht, maar door een combinatie van technieken te gebruiken, wordt het risico aanzienlijk verlaagd.
Wat wel belangrijk is, is dat luchthavens hun aanpak blijven evalueren. Vogels kunnen zich aanpassen, dus wat vandaag werkt, werkt morgen misschien niet. Daarom zijn luchthavens, zoals je kunt zien bij een kijkje achter de schermen op Schiphol, voortdurend op zoek naar nieuwe en betere manieren om vogels te verjagen.
Conclusie
Het voorkomen van birdstrikes is een belangrijke taak voor luchthavens. Met behulp van visuele afschrikking, geluidsmethoden, biologische middelen, habitatbeheer en technologische innovaties zorgen luchthavens ervoor dat vogels en vliegtuigen elkaar niet in de weg zitten.
Het is een mix van oude en nieuwe methoden die samenwerken om de veiligheid te garanderen. Dus de volgende keer dat je op een luchthaven bent, let dan eens op de roofvogelballonnen of de honden die over het gras lopen. Het zijn stille helden in de strijd tegen birdstrikes.
Veelgestelde vragen over vogelwering op luchthavens
Hoe voorkomen luchthavens dat vogels aankomen?
Luchthavens gebruiken verschillende methoden om vogels te verjagen. Getrainde honden worden ingezet om vogels op te sporen en weg te jagen.
Hoe gaat de luchthaven om met aanvaringen met vogels?
De angst die bij de vogels wordt ingeboezemd, weerhoudt hen ervan om in het gebied te nestelen, te eten of te rusten. Daarnaast worden er visuele middelen zoals roofvogelballonnen en geluiden zoals knalapparaten gebruikt. Deze maatregelen zorgen ervoor dat vogels de luchthaven mijden.
Wanneer er toch een birdstrike plaatsvindt, wordt dit direct gemeld en geanalyseerd.
Hoe komt het dat vliegtuigen niet vaker vogels raken?
Luchthavens gebruiken data om te zien waar en wanneer aanvaringen gebeuren, zodat ze hun maatregelen kunnen aanpassen. Naast bestaande methoden zoals laserstralen en herbiciden, onderzoeken luchthavens voortdurend nieuwe technieken, zoals drones, om de risico's te verminderen. Het doel is om vogelaanvaringen zoveel mogelijk te beperken. Dit komt door de combinatie van preventieve maatregelen en het gedrag van vogels.
Luchthavens zetten diverse visuele afschrik- en verjaagtechnieken in, zoals het inzetten van roofvogels en honden, beelden, landingslichten en lasers. Roofvogels zijn met groot succes ingezet op plekken waar grote aantallen vogels foerageren. Doordat vogels deze signalen herkennen als gevaar, vliegen ze weg en ontstaan er minder snel aanvaringen.