EMDR en CGT therapie bij vliegangst resultaten vergeleken
Vliegangst is iets waar veel mensen last van hebben. Het kan je vakantieplezier flink bederven of zelfs zorgen dat je helemaal niet meer reist. Als je op zoek bent naar hulp, kom je al snel twee grote namen tegen: EMDR en CGT (cognitieve gedragstherapie).
Maar wat is nu het beste? In dit artikel vergelijken we de resultaten van EMDR en CGT therapie bij vliegangst.
We kijken eerlijk naar wat beide therapieën doen en welke aanpak het beste past bij jouw angst.
Wat is EMDR therapie?
EMDR staat voor Eye Movement Desensitization and Reprocessing. Dat klinkt ingewikkeld, maar het idee is simpel.
Bij EMDR draait het om het verwerken van nare herinneringen. Misschien heb je een keer een turbulente vlucht meegemaakt of heb je angst gekregen door iets wat je gezien hebt. Tijdens EMDR therapie richt je je aandacht op die herinnering.
Tegelijkertijd volg je met je ogen de bewegingen van de handen van de therapeut (of hoor je geluidjes via een koptelefoon).
De bedoeling is dat je hersenen de nare herinnering opnieuw verwerken. Het wordt minder heftig. Je voelt je minder angstig als je aan vliegen denkt.
Veel mensen vinden het fijn dat ze niet urenlang hoeven te praten over hun angst. De focus ligt op het verwerken van het gevoel.
Wat is CGT therapie?
CGT staat voor Cognitieve Gedragstherapie. Dit is een andere aanpak dan EMDR.
Bij CGT draait het om de samenhang tussen wat je denkt, wat je voelt en wat je doet. Als je vliegangst hebt, heb je vaak negatieve gedachten. Bijvoorbeeld: "Dit vliegtuig gaat neerstorten" of "Ik kan niet ontsnappen".
In CGT leer je om deze gedachten te onderzoeken en te veranderen. Je lekt vaardigheden om met angst om te gaan.
Een groot onderdeel van CGT bij vliegangst is exposure. Dit betekent dat je stap voor stap gaat oefenen met de situatie die je eng vindt.
Dit kan in het echt (naar het vliegveld gaan, in een vliegtuig stappen) of in je verbeelding. Het doel is dat je leert dat je angst niet uitkomt en dat je de situatie aankunt.
De resultaten van EMDR bij vliegangst
Er is onderzoek gedaan naar EMDR bij verschillende angststoornissen, waaronder vliegangst. Een studie keek naar mensen met angst om te reizen na een verkeersongeluk.
Hierbij werd EMDR vergeleken met trauma-gerichte cognitieve gedragstherapie. De resultaten lieten zien dat beide therapieën zorgden voor een verbetering.
Patiënten voelden zich minder angstig en depressief na de behandeling. Echter, bij specifieke vliegangst is de situatie iets anders. Een onderzoek vergeleek CGT met EMDR bij vliegangst. Hieruit bleek dat EMDR zeker effectief kan zijn, maar dat het vaak niet beter werkt dan CGT.
Een voordeel van EMDR is dat het soms sneller lijkt te gaan als de angst voortkomt uit een specifieke nare gebeurtenis.
Als je vliegangst hebt door één heftige gebeurtenis (zoals een crash of extreme turbulentie), kan EMDR helpen om die herinnering minder pijnlijk te maken. Maar als de angst meer algemeen is en niet gebonden is aan één herinnering, is de werking van EMDR soms minder duidelijk dan bij CGT.
De resultaten van CGT bij vliegangst
CGT wordt vaak gezien als de gouden standaard voor angststoornissen, en dus ook voor vliegangst. Er is veel wetenschappelijk bewijs voor CGT.
Onderzoek toont aan dat CGT zeer effectief is voor vliegangst, vooral omdat het exposure (blootstelling) bevat. Door stap voor stap te oefenen, went het lichaam aan de situatie. Een groot voordeel van CGT is de duurzaamheid.
Mensen die CGT volgen, houden de resultaten vaak langer vast. Ze hebben geleerd hoe ze hun angst moeten managen, zonder dat ze daarbij een speciale herinnering hoeven te verwerken zoals bij EMDR.
CGT is vooral effectief als je praktische vaardigheden wilt leren om je angst te bedwingen tijdens de vlucht.
EMDR versus CGT: Een vergelijking
Wat is nu beter voor vliegangst: EMDR of CGT? Het antwoord hangt af van jouw situatie.
EMDR is vaak goed geschikt als je een duidelijke, nare herinnering hebt die je angst triggerend. Als je hoofdpijn krijgt als je terugdenkt aan een specifieke vlucht, kan EMDR helpen om die herinnering te verwerken. Je praat minder over de angst en werkt meer aan de verwerking.
CGT is vaak beter geschikt als je angsten hebt die niet gebonden zijn aan één herinnering, maar aan een algemene vrees voor vliegen.
CGT leert je concrete vaardigheden om de angst te verminderen. Je leert hoe je je ademhaling kunt controleren en hoe je negatieve gedachten kunt omzetten. Onderzoek laat zien dat CGT vaak een stabielere langdurige verbetering geeft bij vliegangst, mede door de praktische oefeningen. Er is ook onderzoek waarin EMDR en CGT gecombineerd werden.
Soms voegen therapeuten EMDR toe aan CGT. Dit kan helpen als er sprake is van trauma binnen de vliegangst. Maar als we puur kijken naar de resultaten van EMDR en CGT therapie bij vliegangst vergeleken, wint CGT het vaak op de lange termijn, terwijl EMDR een snelle verlichting kan bieden bij specifieke herinneringen.
Wat zeggen richtlijnen en onderzoek?
Volgens de huidige richtlijnen voor angststoornissen is CGT de eerste keuze. Dit komt omdat er overtuigend bewijs is voor CGT op basis van vele studies.
EMDR is ook een evidence-based behandeling, maar wordt vaak als eerste keuze gezien bij PTSS (posttraumatische stressstoornis).
Bij vliegangst zonder trauma is CGT dus vaak de logische eerste stap. Toch is EMDR zeker niet nutteloos bij vliegangst. Sommige studies laten zien dat EMDR net zo effectief kan zijn als exposure-therapie (een onderdeel van CGT) voor specifieke fobieën. Het hangt dus echt af van de oorzaak van jouw angst.
Conclusie: Wat moet je kiezen?
Als je op zoek bent naar resultaat bij vliegangst, is het belangrijk om te kijken naar de oorzaak van je angst. Naast therapie kun je ook virtuele vliegervaringen opdoen in VR om je angst te overwinnen. Beide therapieën zijn veilig en effectief. Het gaat erom wat bij jou past.
- Heb je een specifieke, nare ervaring meegemaakt tijdens het vliegen? Dan kan EMDR een goede keuze zijn om die herinnering te verwerken.
- Ben je bang voor vliegen zonder dat er één specifieke gebeurtenis aan ten grondslag ligt? Dan is CGT vaak de beste optie. Je leert hier vaardigheden die je direct kunt gebruiken.
Een goed behandelplan begint altijd met een gesprek met een therapeut die zowel EMDR als CGT beheerst.
Veelgestelde vragen (FAQ)
Kan EMDR-therapie helpen tegen vliegangst?
Ja, EMDR kan helpen, vooral als je vliegangst hebt ontwikkeld na een specifieke nare ervaring. Door de nare herinnering te verwerken, kan de angst afnemen.
Welke therapie is het meest effectief voor vliegangst?
Het is echter niet altijd de eerste keuze als de angst heel algemeen is. Over het algemeen wordt CGT (cognitieve gedragstherapie) gezien als de meest effectieve behandeling voor vliegangst. Soms kan medicatie tegen vliegangst ondersteuning bieden bij het opbouwen van je zelfvertrouwen tijdens het vliegen. CGT combineert inzicht in je gedachten met praktische oefeningen (exposure).
Is EMDR een effectieve behandeling voor angststoornissen?
Dit zorgt voor een duurzame vermindering van de angst. Ja, EMDR is effectief voor angststoornissen, maar het bewijs is het sterkst voor PTSS.
Bij vliegangst werkt hypnose vaak verrassend goed als er een trauma-achtig element in zit. Bij pure fobieën zonder trauma is CGT vaak net iets effectiever op de lange termijn.