Wat betekenen de lichten op een landingsbaan precies
Heb je je ooit afgevraagd wat je precies ziet als je uit het vliegtuigraampje kijkt net voordat je landt? Die lichten op de grond zijn niet zomaar lampjes; ze zijn onderdeel van een ingewikkeld communicatiesysteem tussen het vliegtuig en de luchthaven.
In dit artikel leggen we op een heldere manier uit wat de lichten op een landingsbaan betekenen, waarom ze soms uitgaan en wat die strepen en nummers nou eigenlijk betekenen.
We houden het simpel en veilig, zodat je precies begrijpt wat er gebeurt.
De basis: waarom gebruiken we lichten?
Lichten op een landingsbaan zijn essentieel voor de veiligheid. Zonder lichten zou vliegen ’s nachts of bij slecht zicht bijna onmogelijk zijn.
De lichten helpen piloten om de juiste baan te vinden, de juiste afstand te houden en veilig te landen.
Maar er is meer: de lichten geven ook informatie over de windrichting en de status van de baan. Het is een visuele taal die piloten wereldwijd begrijpen.
De kleuren van de lichten
Op een landingsbaan zie je verschillende kleuren lichten. Elke kleur heeft een specifieke betekenis: Deze kleurencombinatie zorgt ervoor dat piloten snel kunnen zien waar ze zijn en wat ze moeten doen.
- Witte lichten: Deze markeren de randen van de landingsbaan. Ze helpen piloten om de breedte en lengte van de baan te zien.
- Gele lichten: Deze zie je vaak bij de start- en landingsbanen die voor ‘nachtlanding’ zijn uitgerust. Ze markeren de randen van de baan, maar ook de taxibanen.
- Blauwe lichten: Deze duiden de taxibanen aan, de paden die vliegtuigen gebruiken om van de gate naar de baan te rijden.
- Rode lichten: Rode lichten betekenen ‘stop’ of ‘gevaar’. Ze worden gebruikt om het einde van een landingsbaan aan te geven of om waarschuwingen te geven.
De landingslichten: de krachtige lampen
Naast de markeringen hebben vliegtuigen zelf krachtige landingslichten. Deze lichten zitten in de vleugels of het landingsgestel en schijnen fel naar beneden.
Ze helpen de piloten om het landingsoppervlak te zien, maar zijn ook belangrijk voor andere vliegtuigen en voertuigen op de grond.
De landingslichten worden meestal aangezet als het vliegtuig onder de 10.000 voet vliegt, om zichtbaarheid te vergroten.
De betekenis van de nummers op een landingsbaan
Elke landingsbaan heeft een nummer. Dit nummer is niet willekeurig; het vertelt je de richting van de baan ten opzichte van het magnetische noorden. Het nummer wordt afgerond op hele tientallen.
Bijvoorbeeld: een baan die naar het oosten wijst, krijgt het nummer 09.
Een baan die naar het westen wijst, krijgt het nummer 27. Waarom?
Omdat de aarde een magnetisch veld heeft en piloten navigeren met behulp van een kompas. Het nummer op de baan helpt hen om de juiste koers te bepalen. Als je in Rotterdam vliegt, zie je bijvoorbeeld baan 06 of baan 24. Dit betekent dat de baan richting 060 graden (oost-noordoost) of 240 graden (west-zuidwest) ligt, vergelijkbaar met de afgelegen ligging van de Polderbaan op Schiphol.
De strepen op de landingsbaan
Naast de nummers en lichten zie je vaak strepen op de landingsbaan. Deze strepen zijn niet zomaar decoratie; ze helpen piloten bij het landen, net zoals ze soms rondjes vliegen voor de landing.
- Zes korte parallelle strepen: Deze markeren de landingszone. Dit is het gedeelte van de baan waar de piloot probeert te landen. De strepen helpen om de juiste afstand te bepalen.
- Twee grote strepen: Deze markeren het ‘touchdown’-gebied. Dit is het deel van de baan waar de wielen van het vliegtuig het eerst de grond raken.
Er zijn twee soorten strepen: Deze markeringen zijn visuele hulpmiddelen die piloten helpen om consistent en veilig te landen, ongeacht het zicht, zeker bij het verschil tussen ILS CAT I, II en III landingen.
Waarom worden de lichten gedimd tijdens het opstijgen en landen?
Een veelgestelde vraag is waarom de cabineverlichting tijdens het opstijgen en landen wordt gedimd. Dit heeft niets te maken met de lichten op de baan, maar wel met de veiligheid aan boord.
Door de verlichting te dimmen, wennen de ogen van passagiers en cabinepersoneel aan lagere lichtniveaus.
Dit maakt de overgang naar het donker buiten minder abrupt. Mocht er een noodlanding nodig zijn, dan kunnen mensen sneller oriënteren in het donker. Het is een simpele maar effectieve veiligheidsmaatregel.
Hoe piloten de lichten gebruiken bij het landen
Piloten trainen jarenlang om te leren lezen wat de lichten op de baan vertellen. Tijdens de landing gebruiken ze de lichten om: De lichten op de grond werken samen met de instrumenten in de cockpit om een veilige landing te garanderen.
- De juiste baan te identificeren.
- De windrichting te bepalen (via de kleur en positie van de lichten).
- De juiste landingslijn te volgen.
Veelvoorkomende misverstanden
Er bestaan een paar misverstanden over de lichten op landingsbanen. Ten eerste denken sommige mensen dat de lichten alleen ’s nachts worden gebruikt.
Dat is niet waar: ook overdag bij mist of slecht zicht worden de lichten ingeschakeld. Ten tweede denken mensen dat de lichten alleen voor piloten zijn, maar ze helpen ook grondpersoneel bij het navigeren op de luchthaven.
Veelgestelde vragen
Waarom lichten uit bij landing?
De cabineverlichting wordt gedimd tijdens start en landing, zodat de ogen van passagiers en cabinepersoneel wennen aan lagere lichtniveaus.
Wat betekenen de nummers op een landingsbaan?
Dit zorgt voor een minder abrupte overgang naar het donker buiten en helpt iedereen sneller te oriënteren bij een mogelijke noodlanding. De nummers op een landingsbaan geven de richting aan ten opzichte van het magnetische noorden, uitgedrukt in graden en afgerond op hele tientallen. Bijvoorbeeld, een baan die naar 060 graden wijst, heet baan 06, en een baan die naar 240 graden wijst, heet baan 24. De strepen op een landingsbaan markeren de landingszone en het touchdown-gebied. Zes korte parallelle strepen geven de landingszone aan, en twee grote strepen markeren waar de wielen van het vliegtuig het eerst de grond raken.