Virtual reality therapie tegen vliegangst hoe werkt het
Vliegangst is iets waar veel mensen wakker van liggen. Het idee alleen al om in een groot vliegtuig te stappen, kan ervoor zorgen dat je hartslag omhoog schiet en je handen klam worden.
Gelukkig is er tegenwoordig een moderne en effectieve manier om deze angst te overwinnen: virtual reality (VR) therapie. In dit artikel leggen we op een eenvoudige manier uit wat VR therapie is, hoe het precies werkt en waarom het zo goed helpt tegen vliegangst.
Wat is virtual reality therapie?
Virtual reality therapie, afgekort VR therapie, is een behandeling waarbij je een speciale VR bril draagt. Deze bril zorgt ervoor dat je een andere wereld ziet, namelijk een virtuele wereld. Het is niet zomaar een spelletje; het is een medische behandeling die wordt gebruikt om angsten te verlagen.
Bij vliegangst draait het allemaal om blootstelling. Je moet wennen aan de situaties die je eng vindt.
Vroeger deden therapeuten dit door echt naar een luchthaven te gaan of in een simulator te stappen. Tegenwoordig kan dit ook gewoon in de behandelkamer met een VR bril. Je ziet en hoort wat er gebeurt, waardoor je brein denkt dat je echt in een vliegtuig zit.
Hoe werkt VR therapie bij vliegangst?
De werking van VR therapie is gebaseerd op een bekende psychologische techniek: exposuretherapie.
Dit betekent dat je stap voor stap wordt blootgesteld aan datgene waar je bang voor bent. Het doel is om te leren dat de angst onterecht is en dat er niets gebeurt als je in een vliegtuig zit. Het proces ziet er vaak zo uit: De VR bril zorgt voor een realistische ervaring.
- De intake: Je praat met een therapeut over je angsten.
- De VR bril opzetten: Je zet de bril op en ziet een virtueel vliegveld of een vliegtuigcabine.
- De virtuele vlucht: Je begint met rustige situaties, zoals het opstijgen, en bouwt dit langzaam op.
- De leerdoelen: Je leert je gedachten te herkennen en te veranderen terwijl je in de virtuele omgeving bent.
Je ziet de stoelen, hoort het motorgeluid en voelt soms zelfs de trillingen. Omdat het zo echt lijkt, reageert je lichaam erop. Je hartslag gaat omhoog, maar je leert dit te beheersen zonder dat je echt in gevaar bent.
De rol van exposuretherapie
Exposuretherapie is de basis van VR therapie. Het klinkt misschien eng om expres iets te doen wat je angst oproept, maar het is de meest effectieve manier om van een fobie af te komen.
Bij vliegangst worden verschillende scenario’s nagebootst. Je begint met kleine stapjes. Misschien start je met het bekijken van een lege wachtruimte op het vliegveld.
Daarna loop je virtueel het vliegtuig in. Als je hier aan gewend bent, ga je zitten en hoor je het motorgeluid.
Uiteindelijk volgt de virtuele vlucht zelf, met opstijgen en landen. Doordat je dit in je eigen tempo en onder begeleiding van een therapeut doet, voelt het veilig.
Wat heb je nodig voor virtual reality?
Je vraagt je misschien af wat er allemaal nodig is voor VR therapie. Het goede nieuws is dat het steeds toegankelijker wordt.
- Een VR bril: Dit is de belangrijkste tool. Tegenwoordig zijn er betaalbare brillen die je kunt gebruiken.
- Een smartphone: Sommige VR brillen werken met een smartphone. Door de gyroscoop in je telefoon kan je 360 graden om je heen kijken.
- Een speciale app of programma: Dit bevat de virtuele vliegtuigscenario’s.
In principe heb je niet veel nodig: Voor professionele therapie is het belangrijk dat je dit doet onder begeleiding van een psycholoog.
Thuis zelf experimenteren met apps is leuk, maar voor het overwinnen van vliegangst is een gestructureerde aanpak nodig.
Is VR therapie effectief?
Ja, steeds meer onderzoek toont aan dat VR therapie goed werkt tegen vliegangst. Het is zelfs bewezen dat hypnose tegen vliegangst echt werkt, net zo effectief als klassieke exposuretherapie in het echt.
Een groot voordeel is de veiligheid en de controle. In de virtuele wereld kan de therapeut alles regelen. Is het te eng?
Dan zet de therapeut het geluid zachter of vertraagt hij de scène.
Bovendien is het makkelijker te plannen; je hoeft niet naar een luchthaven te reizen, wat voor mensen met vliegangst al een drempel is. Ook mensen die normaal gesproken geen therapie zoeken, blijken VR therapie wel te proberen. Omdat het via een app of in een praktijkruimte gebeurt, voelt het minder als een zware behandeling.
De voordelen van VR therapie op een rij
Waarom zou je kiezen voor virtual reality therapie tegen vliegangst?
- Veiligheid: Je zit comfortabel in een stoel en bent niet echt in een vliegtuig. Je kunt altijd stoppen.
- Controle: De therapeut kan precies instellen hoe spannend de situatie is.
- Beschikbaarheid: Je bent niet afhankelijk van weer of wind, en je hoeft niet naar een luchthaven.
- Privacy: Je behandeling vindt plaats in een afgesloten ruimte, zonder dat anderen meekijken.
Het is een flexibele manier van behandelen die steeds vaker wordt gebruikt in de psychologie.
VR therapie en smartphones
Een interessante ontwikkeling is de combinatie van VR en smartphones. Zoals eerder genoemd, heb je soms alleen een smartphone en een kartonnen VR bril nodig.
Apps zoals ZeroPhobia maken gebruik van deze techniek. Deze apps bieden een simulatie van de angst.
Je ziet een virtuele cabine en hoort de geluiden. Hoewel de ervaring via een smartphone minder intensief is dan met een professionele VR bril, is het een goede eerste stap. Het maakt fobiebehandeling toegankelijker voor mensen die nog nooit VR hebben gebruikt.
VR therapie versus traditionele therapie
Is VR therapie beter dan normale gesprekken met een psycholoog? Niet per se beter, maar wel anders en vaak aanvullend.
Traditionele EMDR en CGT therapie bij vliegangst helpt je begrijpen waarom je bang bent. VR therapie helpt je om datgene wat je geleerd hebt direct toe te passen in een realistische situatie. Veel therapeuten combineren beide.
Eerst praat je over je angst, en daarna stap je in de virtuele wereld om te oefenen.
Dit maakt de behandeling compleet.
Veelgestelde vragen (FAQ)
Hoe werkt virtual reality?
Virtual reality werkt door een bril te dragen die twee kleine schermpjes of een smartphone-scherm voor je ogen houdt. De software zorgt voor een 360-graden beeld.
Doordat je hoofd beweegt, beweegt het beeld mee. Dit zorgt ervoor dat je brein denkt dat je echt in die omgeving bent. Het is een slimme truc van licht en geluid.
Wat is de beste therapie tegen vliegangst?
De meest effectieve therapie tegen vliegangst is exposuretherapie. Dit is een onderdeel van cognitieve gedragstherapie.
Bij exposure ga je stap voor stap de angsten tegemoet. Tegenwoordig gebeurt dit vaak met VR (virtual reality), omdat dit veilig en gecontroleerd is. Een psycholoog helpt je hierbij.
Kan VR helpen bij angst?
Ja, VR kan zeker helpen bij angst. Het wordt exposuretherapie genoemd.
Door virtueel te oefenen in een vliegtuig of een andere spannende situatie, ontdek je hoe de vliegangstcursus van KLM werkt en went je brein aan de angstprikkels.
Je leert dat er niets gebeurt en dat je de situatie aankunt. Het is een bewezen methode om angststoornissen te verminderen.